Het gebruik van schaarsteclaims onder toezicht van de ACM

Het gebruik van schaarsteclaims (“nog 2 op voorraad”) onder toezicht van de ACM

“Nog maar 3 items beschikbaar!” “Bestel snel, bijna uitverkocht!” Een timer die aangeeft dat jouw korting over 10 minuten verloopt. Schaarsteclaims werken, dat weten we allemaal. Maar de ACM weet het ook, en ze kijken steeds scherper mee.

De grens ligt niet bij de claim zelf, maar bij de betrouwbaarheid ervan.

Wat valt er eigenlijk onder?

Er zijn twee soorten berichten die druk creëren. Voorraadinformatie, zoals “nog 2 op voorraad” of “bijna uitverkocht.” En urgentieberichten, zoals een aftellende timer of “alleen vandaag.”

Beide zijn toegestaan. Maar alleen als ze kloppen.

Wat de ACM er concreet over zegt

In de Leidraad Bescherming Online Consument (mei 2024) heeft de ACM hier specifieke regels voor opgesteld. De kern: gebruik berichten over beperkte beschikbaarheid alleen als ze ook echt waar zijn, en geef een duidelijk beeld van de werkelijke situatie.

Praktisch gezien betekent dat:

1. De informatie moet kloppen op het moment dat de consument het ziet. Toon je “nog 3 op voorraad”, dan moet dat ook echt zo zijn.
2. Wees duidelijk over wat je bedoelt. Zijn dat de laatste 2 bij jou, of wereldwijd? De ACM verwacht dat je dat verduidelijkt, zeker als het product ook elders te koop is.
3. Timers moeten echt zijn. Een timer die na het aflopen gewoon opnieuw start, is misleiding. De aanbieding moet ook echt verdwijnen als de timer afloopt.
4. Geen neppe tijdsdruk. Een “tijdelijk aanbod” dat al maanden beschikbaar is, is geen tijdelijk aanbod.

Wanneer gaat het mis?

De ACM gebruikt hiervoor de term dark patterns: technieken die consumenten manipuleren in plaats van informeren. Verboden voorbeelden:

• “Nog 2 beschikbaar” terwijl je tientallen stuks op voorraad hebt.
• Een actieprijs die al maanden dezelfde prijs is.
• Een product als niet beschikbaar adverteren om klanten naar een duurder alternatief te sturen.
• Een timer die gewoon herstart als hij afloopt.

Wat het je kan kosten

De ACM kan boetes opleggen tot 900.000 euro of 4% van de jaaromzet, waarbij het hoogste bedrag geldt. Bij herhaalde overtredingen kunnen die boetes worden verdubbeld.

Dat dit geen papieren tijger is, laat de praktijk zien. In 2023 en 2024 legde de ACM gezamenlijk 621.000 euro aan boetes op aan vijf webshops, waaronder Leen Bakker, G-Star en JYSK, voor misleidende kortingsclaims. Die zaken gingen over nep kortingen, niet over voorraadclaims specifiek, maar het patroon is duidelijk: de ACM houdt webshops actief in de gaten en treedt op.

Naast boetes kan de ACM ook een last onder dwangsom opleggen, een verplichting om te stoppen op straffe van een periodieke boete zolang de overtreding voortduurt.

Het wordt er niet soepeler op

De Digital Fairness Act, die naar verwachting eind 2026 in werking treedt, zal het verbod op manipulatieve ontwerptechnieken uitbreiden naar alle online handelaren. Op dit moment gelden de strengste regels al voor grote platforms onder de Digital Services Act. Straks geldt het voor iedereen.

Dat is een goed moment om nu al te kijken of jouw webshop dit op orde heeft.

Praktisch: wat je gewoon kunt regelen

• Koppel je voorraadberichten aan je werkelijke voorraadsysteem, zodat je nooit iets toont dat niet klopt.
• Zet erbij voor wie de informatie geldt: “Nog 2 beschikbaar bij ons” is duidelijker dan “nog 2 beschikbaar.”
• Zorg dat een aanbieding ook echt verdwijnt als de timer afloopt.
• Controleer of je “tijdelijke” kortingen ook echt tijdelijk zijn.
• Bewaar je voorraadinformatie. Als de ACM vragen stelt, kun je aantonen dat je claims op dat moment klopten.

Geen rocket science. Maar het scheelt een hoop gedoe als het een keer mis gaat.

Kortom

Schaarsteclaims mogen, zolang ze kloppen. De ACM is daar duidelijk over, en de handhaving wordt actiever. Controleer jouw webshop en pas aan wat niet klopt, want een boete kost je veel meer dan een uurtje opruimen.

Wil je weten of jouw webshop voldoet aan de ACM-regels? Tieman helpt je met een praktische check van jouw juridische teksten en marketingclaims. Neem contact op via info@tclm.nl of bel ons op 085 – 800 44 88.