WCAG-richtlijnen: welk niveau moet je halen?

Steeds meer ondernemers krijgen vragen over de toegankelijkheid van hun website. Bijna elk gesprek daarover komt uit bij vier letters: WCAG. Maar wat zijn die richtlijnen precies, en welk niveau moet jouw site nou echt halen? Hieronder lees je hoe dat zit.

Wat is WCAG eigenlijk?

WCAG staat voor Web Content Accessibility Guidelines. Het is een set richtlijnen van het W3C, de internationale organisatie die webstandaarden maakt. WCAG legt uit hoe je webcontent bruikbaar maakt voor mensen met een beperking. Denk aan iemand die blind is en een schermlezer gebruikt. Of aan iemand die geen muis kan bedienen en alles met het toetsenbord doet.

Let hier goed op: WCAG is zelf geen wet. Het zijn richtlijnen van een standaardisatie-organisatie. De juridische plicht ontstaat pas doordat wetgeving ernaar verwijst. In Europa gaat dat via een omweg. De wet verwijst naar een Europese norm, en die norm verwijst weer naar WCAG. Hoe die keten precies loopt, lees je in ons artikel over de verplichte toegankelijkheid van digitale diensten.

Waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust

WCAG bouwt op vier uitgangspunten. Die zijn een stuk makkelijker te onthouden dan de losse eisen.

• Waarneembaar: bezoekers moeten de informatie kunnen zien of horen. Denk aan alt-teksten bij afbeeldingen en genoeg contrast tussen tekst en achtergrond.
• Bedienbaar: alles moet ook zonder muis werken, dus met het toetsenbord. Een carrousel die je niet kunt stoppen valt hier door de mand.
• Begrijpelijk: taal en navigatie moeten voorspelbaar zijn. Een foutmelding in een formulier vertelt wat er misgaat en hoe je het oplost.
• Robuust: je code moet netjes samenwerken met hulpsoftware zoals schermlezers.

Onder die vier uitgangspunten hangen richtlijnen. En onder die richtlijnen hangen de succescriteria. Dat zijn de concrete eisen waarop een site wordt getoetst.

Niveau A, AA en AAA: wat is het verschil?

Elk succescriterium heeft een niveau: A, AA of AAA. Niveau A is de ondergrens. Haal je dat niet, dan is je site voor een deel van je bezoekers simpelweg onbruikbaar. Niveau AA legt de lat hoger en pakt de problemen aan die in de praktijk het vaakst voorkomen. Niveau AAA is het strengst.

De niveaus stapelen op elkaar. Voldoe je aan AA, dan voldoe je ook aan alle criteria van niveau A. Het W3C keek bij die indeling onder meer naar hoe essentieel een eis is en hoe haalbaar hij is voor allerlei soorten content.

Welk niveau moet jouw website halen?

In de praktijk is het antwoord AA.

Dat komt door de Europese norm EN 301 549. Die norm vertaalt toegankelijkheid naar technische eisen voor ICT en neemt daarvoor de WCAG-criteria op niveau A en AA over. De wetgeving verwijst vervolgens naar die norm. Voor overheidsorganisaties zegt de overheidssite Digitoegankelijk het letterlijk: de eisen op niveau A én AA zijn verplicht.

Niveau AAA wordt niet als algemene eis gesteld, en dat is een bewuste keuze. Het W3C raadt zelf af om AAA voor complete websites verplicht te stellen. De reden is simpel: voor sommige soorten content is het gewoon niet mogelijk om alle AAA-criteria te halen. Losse AAA-criteria oppakken mag natuurlijk altijd, en is vaak heel zinnig voor je gebruikers.

Geldt nu WCAG 2.1 of WCAG 2.2?

Hier moet je even opletten, want dit punt is in beweging.

WCAG 2.2 verscheen op 5 oktober 2023, met een update op 12 december 2024. WCAG 2.1 blijft daarnaast gewoon bestaan, want 2.2 vervangt die versie niet. De nu gepubliceerde versie van EN 301 549 verwijst nog naar WCAG 2.1. Dat is dus de standaard waaraan je op dit moment wordt gehouden, op niveau AA.

Er komt wel een nieuwe versie aan. Volgens Digitoegankelijk wordt versie 4.1.1 van EN 301 549 naar verwachting eind 2026 gepubliceerd. Daarna wordt WCAG 2.2 de geldende standaard. Een verwachting is geen harde datum, dus houd dit in de gaten.

Praktisch advies: bouw nieuwe pagina’s nu al volgens WCAG 2.2. Het verschil is namelijk te overzien. WCAG 2.2 voegde negen succescriteria toe, waarvan er zes op niveau A of AA zitten. Daar staat tegenover dat succescriterium 4.1.1 (Parsing) is vervallen. Aan een opvolger met versienummer 3.0 wordt gewerkt, maar dat is nog een vroege concepttekst. Daar hoef je nu niets mee.

Overheid of gewoon bedrijf: wat geldt voor jou?

Voor overheidsorganisaties loopt de verplichting via het Besluit digitale toegankelijkheid overheid. Zij moeten niet alleen voldoen, maar ook een toegankelijkheidsverklaring publiceren. Daarin staat hoe ver hun website of app is en wat er nog niet klopt.

Ben je een gewoon bedrijf? Dan loopt het via de Europese toegankelijkheidswet, de European Accessibility Act. Die geldt sinds 28 juni 2025 en raakt aanbieders van onder meer websites, apps, e-books en webshops. In Nederland staan die regels bekend als de Toegankelijkheidswet.

Of jouw bedrijf eronder valt, hangt af van wat je aanbiedt en hoe groot je bent.

Hoe weet je of jouw site niveau AA haalt?

Een scan-tool is een prima start, maar het is niet het eindpunt. Het W3C zegt het zelf duidelijk: evaluatietools kunnen toegankelijkheid niet vaststellen, ze kunnen er alleen bij helpen. Een flink deel van de succescriteria vraagt om een menselijk oordeel. Dat er een alt-tekst staat, ziet een tool wel. Of die alt-tekst klopt, ziet hij niet.

Zo pak je het aan:

• Draai eerst een geautomatiseerde scan op je belangrijkste sjablonen: homepage, categoriepagina, productpagina, formulier en checkout.
• Loop dezelfde pagina’s daarna helemaal na met alleen je toetsenbord. Kom je overal, en zie je steeds waar de focus staat?
• Test met een schermlezer, of laat dat doen door iemand die daar ervaring mee heeft.
• Controleer je formulieren: labels, foutmeldingen en de volgorde waarin je erdoorheen loopt.
• Laat een onafhankelijke toetsing uitvoeren als je meer zekerheid wilt over de volle set criteria.
• Leg vast wat je hebt getest, wanneer en met welk resultaat.

Dat laatste punt wordt vaak vergeten. Kun je laten zien dat je serieus toetst en verbetert, dan sta je er bij een klacht of een vraag van een toezichthouder een stuk beter voor.

Kort samengevat

WCAG is een richtlijn en geen wet. Maar via EN 301 549 en de wetgeving die daarnaar verwijst, is niveau AA in de praktijk de eis. Nu nog op basis van WCAG 2.1, naar verwachting binnen afzienbare tijd op basis van 2.2. AAA hoef je niet voor je hele site te halen.

Wil je weten wat er precies voor jouw website of webshop geldt, en wat je moet vastleggen om dat te kunnen aantonen? We kijken graag met je mee. Mail naar info@tclm.nl of bel 085 – 800 44 88.